Przejdź do treści
Przestrzeń
Zaloguj się

Groźby i ataki w szkołach. Jak przygotować szkołę i mikroszkołę?

Data dodania:

Około 14 min czytania

Groźby i ataki w szkołach. Jak przygotować szkołę i mikroszkołę?

Ataki w Ostrołęce i Leszczydole-Nowinach oraz zatrzymania po groźbach w Sierpcu i Szczytnie stawiają przed kadrą zarządzającą pytanie o przygotowanie własnej placówki. Pierwszym krokiem jest sprawdzenie konkretnych ustaleń: kto przyjmuje zgłoszenia, kto wzywa pomoc, kto opiekuje się dziećmi i jak rodziny otrzymują potwierdzone informacje.

W szkole i mikroszkole przygotowanie obejmuje zarówno reakcję na zagrożenie, jak i codzienną pracę nad bezpiecznymi relacjami. Potrzebne są dostępne drogi zgłaszania przemocy, odpowiedzialność za interwencję, wsparcie dzieci oraz przećwiczone działania kadry. Żadna procedura nie daje gwarancji, że do przemocy nie dojdzie.

Jeżeli otrzymujesz konkretną groźbę poważnej przemocy, informację o przygotowaniach do ataku lub widzisz bezpośrednie zagrożenie życia albo zdrowia, zadzwoń pod 112. Nie czekaj na zgodę dyrekcji ani samodzielne potwierdzenie wszystkich szczegółów. MEN przypomina, że również uczeń może wezwać pomoc, a rządowy poradnik wskazuje na potrzebę niezwłocznego zgłaszania podejrzenia planowanego przestępstwa.

Stan informacji o wydarzeniach: 9 października 2026 r., rano. Poniższe zalecenia organizacyjne wymagają dopasowania do konkretnego miejsca, obsady i potrzeb dzieci. Nie zastępują procedur placówki ani poleceń służb podczas interwencji.

Co wiadomo o wydarzeniach z 7-9 października

Wśród opisywanych wydarzeń są zarówno dokonane ataki, jak i interwencje po otrzymaniu gróźb. Warto zachować to rozróżnienie również w rozmowach z rodzinami.

7 października, Ostrołęka. Według prokuratury 19-letni uczeń zaatakował osoby w Zespole Szkół Zawodowych nr 4, a następnie poza szkołą. Komunikat opisuje obrażenia pięciu uczniów i dwóch nauczycieli oraz zaatakowanie dwóch kolejnych osób. 8 października ogłoszono zarzuty wobec podejrzanego.

7 października, Sierpc. Policja zatrzymała 17-latka po informacji o zapowiadanej przemocy. Sygnał od uczniów przekazał nauczyciel. Komunikat opublikowano 8 października, ale interwencja nastąpiła dzień wcześniej.

8 października, Leszczydół-Nowiny. W szkole podstawowej zaatakowano trzy osoby. Jedna kobieta zmarła, a dwie inne zostały ranne. Prokuratura poinformowała o zatrzymaniu 15-latka.

9 października, Szczytno. KWP w Olsztynie poinformowała o zatrzymaniu 16-latka, który rozpowszechnił film z groźbami ataku na konkretne osoby w szkole. To informacja o zatrzymaniu po groźbach, nie o kolejnym dokonanym ataku.

O zatrzymaniu w Szczytnie informowały RMF24, TVN24 i Interia. Wszystkie trzy publikacje opisują tę samą interwencję. Onet przytoczył natomiast poranny komunikat Policji dotyczący doniesień o internetowym wyzwaniu.

W bezpośrednim komunikacie z 9 października Polska Policja informowała, że dotychczas nic nie wskazuje na rzeczywiste pojawienie się takiego „challenge'u”. Jednocześnie zaznaczała, że funkcjonariusze nadal sprawdzają zgłoszenia i niepokojące sygnały. Nie ma podstaw, by przedstawiać wspólne internetowe wyzwanie jako potwierdzoną przyczynę tych zdarzeń. Każda konkretna groźba nadal wymaga reakcji.

To zestawienie wybranych, sprawdzonych wydarzeń. Nie jest pełną statystyką interwencji ani podstawą do obliczania ryzyka dla konkretnej szkoły czy mikroszkoły. Postępowania trwają; z samych doniesień nie należy wywodzić ustaleń o motywacji zatrzymanych osób.

Opis interwencji w Sierpcu pokazuje drogę zgłoszenia: od uczniów, przez nauczyciela, do policji. Własne zasady warto sprawdzić właśnie pod tym kątem - czy osoba z niepokojącą informacją wie, do kogo się zwrócić i co wydarzy się dalej.

Co zrobić po otrzymaniu groźby lub niepokojącego nagrania

Zgłoszenie może pochodzić od dziecka, rodzica, członka kadry albo osoby spoza społeczności. Odpowiedź „to pewnie żart” nie kończy sprawy. Także w Szczytnie policja przytoczyła takie tłumaczenie zatrzymanego, ale podjęła interwencję.

Praktyczny sposób uporządkowania reakcji:

  1. Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo i wezwij pomoc. Przy groźbie poważnej przemocy lub informacji o planowanym ataku skontaktuj się z 112. Podaj adres miejsca zagrożenia, treść otrzymanej informacji, jej źródło i to, co rzeczywiście wiesz. Wyraźnie oddziel własne obserwacje od relacji innych osób. Nie odkładaj zgłoszenia, aby zebrać pełną dokumentację.
  2. Powiadom osobę prowadzącą interwencję w placówce lub jej zastępcę. Powinna wiedzieć, czy służby zostały już zawiadomione i jakie przekazały polecenia. Kadra potrzebuje jasnej informacji o działaniach dotyczących opieki nad dziećmi.
  3. Zachowaj dostępny materiał w ograniczonym obiegu. Zapisz link, nazwę konta, datę i godzinę oraz treść otrzymanej wiadomości. Jeżeli możesz zrobić zrzut bez narażania się i opóźniania zgłoszenia, zachowaj także kontekst wypowiedzi. Przekaż materiał policji. Nie publikuj go na grupie rodziców ani w mediach społecznościowych.
  4. Ustal z policją dalsze działania wobec zagrożonych osób i miejsca. Nie organizuj samodzielnego poszukiwania autora ani konfrontacji domniemanego autora groźby z osobą zagrożoną. Zapewnij jej bezpieczny kontakt z dorosłym i wsparcie. Ochrona dzieci nie może zależeć od powodzenia rozmowy z osobą, która grozi.
  5. Zapisz przebieg reakcji i wyznacz dalszy kontakt. Kto przyjął zgłoszenie, kiedy wezwano służby, jakie decyzje podjęto i kto sprawdza ich wykonanie? Zabezpiecz informacje przed dostępem osób, które nie uczestniczą w interwencji lub udzielaniu wsparcia.

Zgłoszenie materiału administratorowi platformy internetowej może być dodatkowym działaniem. W pilnej sytuacji nie zastępuje kontaktu ze służbami. Skrzynka e-mail i wiadomość w aplikacji również nie są kanałami alarmowymi.

Decyzję o zmianie organizacji lub zawieszeniu zajęć podejmujcie w trybie właściwym dla danej placówki, uwzględniając informacje od policji i zagrożenie w konkretnym miejscu. Przekażcie rodzinom jasne ustalenie dotyczące zajęć i opieki. Formalności związane z organizacją zajęć nie mogą opóźniać wezwania pomocy ani natychmiastowej ochrony dzieci.

Jak reagować na bezpośrednie zagrożenie w placówce

Rządowy Poradnik bezpieczeństwa opisuje oddalenie się od ataku, ukrycie, gdy ucieczka nie jest możliwa, i zawiadomienie służb. Zastosowanie tych zasad wymaga oceny sytuacji: inne działanie będzie właściwe, gdy zagrożenie jest na zewnątrz, a inne, gdy napastnik znajduje się na drodze wyjścia.

  • Jeśli masz bezpieczną drogę oddalenia się, skorzystaj z niej. Nie kieruj grupy w stronę zagrożenia ani automatycznie do zwykłego miejsca zbiórki, jeżeli może być niebezpieczne. Nie wracaj po rzeczy.
  • Jeśli wyjście naraża na kontakt z napastnikiem, szukaj bezpiecznego ukrycia. Ogranicz widoczność i hałas, wycisz telefon. Postępuj według przećwiczonej procedury odpowiedniej dla danego pomieszczenia i rodzaju zagrożenia.
  • Wezwij pomoc, gdy możesz zrobić to bez zwiększania ryzyka. Przekaż miejsce, rodzaj zagrożenia i informacje o osobach potrzebujących pomocy. Nie zakładaj, że ktoś inny już zadzwonił.
  • Po przybyciu służb stosuj ich polecenia. Nie wracaj do zagrożonej części budynku i nie podejmuj samodzielnego poszukiwania osób, jeżeli oznacza to wejście w niebezpieczeństwo. Informację o brakującej osobie przekaż ratownikom.

Nie dotykaj, nie przenoś ani nie otwieraj podejrzanego przedmiotu. Oddal się i przekaż informację służbom. Relacja medialna o tym, co ktoś zrobił podczas konkretnego ataku, nie jest instrukcją do powtórzenia.

Plan ochrony grupy nie powinien wyznaczać dzieciom zadania zatrzymywania napastnika. Rządowy poradnik wskazuje obronę jako ostateczność, gdy nie można uciec ani się ukryć.

Przygotowując własną procedurę, omów z policją oraz osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo budynku wariant bezpiecznego opuszczenia miejsca i wariant pozostania w ukryciu. Kontrola wejść i zabezpieczenie pomieszczeń muszą uwzględniać wymagania ochrony przeciwpożarowej oraz możliwość bezpiecznego wyjścia.

Co dyrekcja powinna zorganizować przed kryzysem

Jednoznaczną odpowiedzialność i zastępstwa

W niewielkim zespole kilka zadań może wykonywać ta sama osoba. Ustalcie jednak, kto przejmuje opiekę nad grupą, kiedy inna osoba utrzymuje kontakt ze służbami lub pomaga rannemu. Sprawdźcie podział ról także dla dnia, w którym część kadry jest nieobecna.

Zadanie Co trzeba ustalić wcześniej
Koordynacja działań Osoba prowadząca, zastępca, dostępność w godzinach zajęć i sposób przekazania odpowiedzialności.
Zgłoszenie alarmowe Każdy może wezwać 112. Koordynator ustala, jakie informacje przekazano służbom, i utrzymuje z nimi kontakt.
Opieka nad dziećmi Odpowiedzialność za każdą grupę, aktualny stan obecności oraz dodatkowe wsparcie konkretnych dzieci.
Pierwsza pomoc Przeszkolenie kadry, dostępność apteczek i zasady udzielania pomocy bez wchodzenia w strefę zagrożenia.
Kontakt z rodzinami Wyznaczona osoba, główny kanał, sposób kontaktu awaryjnego i przekazania pilnej informacji opiekunowi konkretnego dziecka.
Odbiór dzieci po zakończeniu działań Kto potwierdza uprawnienie do odbioru, odnotowuje przekazanie dziecka i rozwiązuje sytuację, gdy opiekun nie może dotrzeć.

Zadbaj o dostęp do niezbędnych kontaktów i informacji również przy braku internetu lub rozładowanym urządzeniu. Ogranicz zakres danych do potrzeb opieki i przechowuj kopię awaryjną tak, aby nie była publicznie dostępna. Nie opieraj całego planu na jednej osobie, jednym telefonie albo samym wysłaniu ogłoszenia.

Jasny sposób zgłaszania problemów

Dzieci i rodziny powinny wiedzieć, do kogo zwrócić się z informacją o groźbach, przemocy, uporczywym nękaniu lub przygotowaniach do skrzywdzenia kogoś. Wskażcie co najmniej dwie osoby, aby nieobecność lub brak zaufania do jednej nie zamykały drogi zgłoszenia. Wyjaśnijcie także, jak zgłosić problem dotyczący członka kadry albo osoby prowadzącej placówkę.

Po otrzymaniu zgłoszenia podziękuj za przekazanie informacji i powiedz, co nastąpi dalej. Nie obiecuj bezwzględnej tajemnicy, jeśli bezpieczeństwo wymaga pomocy innych osób. Ogranicz ujawnianie tożsamości zgłaszającego i zaplanuj ochronę przed odwetem.

Zapisuj konkretne wypowiedzi, zachowania i okoliczności. Nie twórz list „potencjalnych sprawców” na podstawie wyglądu, diagnozy, zainteresowań czy tego, że ktoś ma niewielu znajomych. Trudności dziecka wymagają uwagi i wsparcia; ocena groźby powinna dotyczyć przekazanych informacji i zachowań. Przy potrzebie oceny psychologicznej korzystaj z odpowiednio przygotowanej osoby, a podejrzenie planowanego ataku przekazuj policji.

Codzienną reakcję na przemoc i trudności dzieci

Ustalcie, jak przerywacie nękanie, upokarzanie i przemoc w grupie oraz w kanałach internetowych. Po zgłoszeniu wyznaczcie osobę kontaktową, sposób wsparcia i termin ponownej rozmowy z dzieckiem lub rodziną. Sprawdźcie, czy krzywdzenie ustało i czy osoba zgłaszająca nie doświadcza odwetu. To praktyczny sposób realizowania zasad bezpiecznych relacji i wsparcia, które powinny znajdować się w standardach ochrony małoletnich.

Zapewnijcie dostęp do rozmowy z zaufanym dorosłym i jasną drogę uzyskania pomocy psychologicznej. Plan pomocy dla dziecka, które grozi innym, trzeba układać równolegle z ochroną osób zagrożonych i ustaleniami służb. Relacja z dzieckiem i szybkie zgłoszenie poważnej groźby mogą być częścią tego samego działania opiekuńczego.

Wejścia, wyjścia i codzienną opiekę

Przejdźcie przez lokal i sprawdźcie, jak zgłasza się osoba przychodząca z zewnątrz, kto przyjmuje gości i dostawy oraz kto zauważy, że ktoś porusza się po części przeznaczonej dla dzieci bez uzgodnienia. Zasady powinny obejmować także byłych uczestników zajęć i osoby znane społeczności.

Sprawdźcie drożność i oznakowanie dróg wyjścia oraz dostęp do pomocy. Nie zabezpieczajcie wejścia w sposób, który blokuje możliwość ewakuacji. Uzgodnijcie odpowiedzialność z administratorem, jeżeli lokal jest wynajmowany lub współdzielony z innymi organizacjami.

Osobno rozpiszcie wsparcie dziecka, które potrzebuje pomocy w przemieszczaniu się, zrozumieniu komunikatu, regulacji silnego stresu albo dostępu do niezbędnych leków. Ustalenia powinny być znane odpowiednim osobom z kadry i mieć zastępstwo. Potrzeby te uwzględniają również przepisy o standardach ochrony małoletnich.

Ćwiczenia dopasowane do wieku i potrzeb

Zacznijcie od omówienia scenariusza przez dorosłych: przychodzi wiadomość z groźbą, koordynatora nie ma w budynku, jedna grupa jest na wyjściu, a internet przestaje działać. Sprawdźcie, kto podejmuje poszczególne działania i skąd uzyskuje potrzebne informacje.

Ćwiczenia z udziałem dzieci zapowiedzcie i objaśnijcie w sposób odpowiedni do wieku. W proponowanym planie nie ma pozorowanych ataków z zaskoczenia, odgrywania sprawcy ani dźwięków przemocy. Przećwiczcie rozumienie poleceń, kontakt z opiekunem i bezpieczne przemieszczanie się. Ustalcie ze specjalistami sposób udziału dzieci o szczególnych potrzebach. Po ćwiczeniu zbierzcie pytania i poprawcie niejasne elementy.

MEN udostępniło 8 października materiały „Wiedza moją Tarczą” dla klas I-III i IV-VII. Mogą być punktem wyjścia do rozmowy z dziećmi. Procedurę własnego miejsca i przygotowanie kadry trzeba opracować osobno.

Co uwzględnić w mikroszkole

W mikroszkole odpowiedzialności często łączą się w rękach kilku osób. Dlatego plan powinien odpowiadać na zwyczajne pytania: kto zajmuje się grupą, gdy prowadzący dzwoni po pomoc; kto przejmuje obowiązki nieobecnej osoby; kto wie, gdzie jest grupa na spacerze; jak skontaktować się z rodziną bez dostępu do aplikacji.

Uwzględnijcie również zajęcia dodatkowe, wyjścia, dyżury rodziców i osoby prowadzące pojedyncze warsztaty. Powinny znać zasady właściwe dla swoich zadań. Przed dopuszczeniem osoby do pracy lub innej działalności z dziećmi sprawdźcie obowiązki wynikające z art. 21 ustawy o ochronie małoletnich, z uwzględnieniem ich zakresu i wyjątków. Sama znajomość osoby nie zastępuje ustalenia, jakie wymagania dotyczą organizatora.

Mikroszkoła może działać w różnych formach. Szkoła, do której dziecko jest formalnie zapisane, i organizator codziennych zajęć nie zawsze są tym samym podmiotem. Ustalcie, kto odpowiada za opiekę podczas danych zajęć, lokal, procedury oraz kontakt ze służbami i rodzinami. Bliskie relacje są ważnym elementem społeczności, ale nie są podstawą do pominięcia tych ustaleń ani dowodem niższego ryzyka przemocy.

Jak przekazywać informacje rodzicom i opiekunom

Wybierzcie osobę odpowiedzialną za komunikaty i ustalcie, kiedy pojawi się kolejna aktualizacja. Rodziny potrzebują informacji, co potwierdzono, co placówka robi oraz jak mają postępować. Nie potrzebują kopii nagrania z groźbą, danych nieletniego ani spekulacji o motywach.

Zdanie „wszystkie dzieci są bezpieczne” powinno pojawić się dopiero wtedy, gdy stan dzieci i opieki został rzeczywiście sprawdzony. Jeśli czegoś nie wiadomo, nazwijcie tę niewiadomą i wskażcie, kiedy przekażecie kolejną informację. Nie opóźniajcie przy tym niezbędnego, indywidualnego kontaktu z opiekunami dzieci bezpośrednio dotkniętych zdarzeniem.

Poniżej przykładowy komunikat po otrzymaniu zgłoszenia, do uzupełnienia faktami. Zdanie o zawiadomieniu Policji można wykorzystać dopiero po rzeczywistym zgłoszeniu.

Dziś o [godzina] otrzymaliśmy informację o groźbie dotyczącej [ogólny opis sytuacji, bez danych dzieci]. Sprawa została zgłoszona Policji.

Aktualne ustalenia dotyczące opieki, zajęć i odbioru dzieci: [potwierdzone informacje oraz konkretne wskazówki dla opiekunów].

Prosimy nie rozpowszechniać nagrania ani danych osób, których dotyczy zgłoszenie. Nowe informacje związane z tą sytuacją przekażcie [wyznaczona osoba i numer kontaktowy]. W bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwońcie pod 112.

Następną aktualizację przekażemy do [godzina], również jeśli nie będzie nowych ustaleń.

Podczas trwającego ataku rodziny nie powinny samodzielnie przyjeżdżać do strefy działań ani telefonować do osób ukrywających się w miejscu zagrożenia. Rządowy poradnik ostrzega, że takie połączenie może ujawnić ich obecność. Informację o miejscu i czasie bezpiecznego odbioru przekazujcie uprawnionym opiekunom po uzgodnieniu ze służbami. Nie publikujcie lokalizacji ukrycia dzieci.

Jak zadbać o społeczność po zdarzeniu

Zaplanujcie dostęp do wsparcia dla dzieci, opiekunów i kadry, także osób, które otrzymały groźbę lub były świadkami zdarzenia. Nie wymagajcie od dzieci opowiadania o swoich przeżyciach przed całą grupą. Zaproponujcie możliwość indywidualnej rozmowy, odpowiadajcie na pytania bez drastycznych szczegółów i wyjaśniajcie, jakie działania podejmują dorośli.

Gdy potrzebna jest pomoc psychologiczna, wskażcie konkretny sposób jej uzyskania: osobę w placówce, poradnię lub właściwy ośrodek interwencji kryzysowej. Rządowy poradnik zachęca do korzystania z profesjonalnego wsparcia. Jeśli zachowanie dziecka budzi obawę o jego bezpośrednie bezpieczeństwo lub bezpieczeństwo innych, wróćcie do pilnego wezwania pomocy.

MEN przypomina o całodobowych numerach: 116 111 dla dzieci i młodzieży oraz 800 12 12 12, Dziecięcym Telefonie Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. To kanały wsparcia; w pilnym zagrożeniu potrzebny jest numer alarmowy 112.

Po interwencji sprawdźcie również, czy zgłoszenie zostało właściwie przekazane, gdzie zabrakło informacji, czy każda grupa miała opiekę i jakie zmiany trzeba wprowadzić. Wyznaczcie osoby odpowiedzialne i terminy. Taki przegląd organizacyjny nie zastępuje postępowania prowadzonego przez służby.

Co wynika z przepisów, a co jest propozycją organizacyjną

Standardy ochrony małoletnich. Obowiązek ich wprowadzenia obejmuje nie tylko jednostki systemu oświaty, lecz także organizatorów rodzajów działalności wskazanych w art. 22b ustawy, w tym działalności oświatowej i opiekuńczej. Art. 22c wymaga m.in. określenia interwencji, osób przyjmujących zgłoszenia, sposobu dokumentowania zdarzeń, bezpiecznych relacji między dziećmi i wsparcia po ujawnieniu krzywdzenia. Standardy mają uwzględniać szczególne potrzeby dzieci, być dla nich zrozumiałe i udostępnione w wersji pełnej oraz skróconej. Ich udokumentowana ocena jest obowiązkowa co najmniej raz na dwa lata.

Bezpieczeństwo szkół i placówek. Rozporządzenie BHP określa m.in. zapewnienie bezpiecznych warunków, coroczny przegląd obiektów, dostępny plan i oznakowane drogi ewakuacji, wyposażenie w apteczki oraz przeszkolenie z pierwszej pomocy. Nie należy automatycznie przypisywać całego zakresu szkolnych obowiązków każdemu miejscu nazywanemu mikroszkołą. Trzeba ustalić prawny status i rzeczywisty rodzaj prowadzonej działalności.

Nowe działania MEN. W komunikacie z 8 października ministerstwo zapowiedziało szkolenia, aktualizację materiałów i zmiany regulacji dotyczących przygotowania do zagrożeń. Sam komunikat nie oznacza wejścia zapowiadanych zmian w życie. Fragmenty dotyczące schronienia podczas zagrożenia z powietrza nie są uniwersalną procedurą na wypadek napastnika.

Podział ról, wzór wiadomości i poniższe terminy są propozycją do uporządkowania pracy. Nie stanowią kompletnego zestawu obowiązków prawnych ani gotowej instrukcji dla konkretnego budynku. Dopasowanie lokalnego planu omówcie z właściwymi służbami, osobami odpowiedzialnymi za ochronę przeciwpożarową i wsparcie dzieci; kwestie zakresu obowiązków z osobą obsługującą prawnie organizatora.

Plan działań na najbliższy tydzień

Jeżeli istnieje aktualne zagrożenie, działania alarmowe podejmuje się od razu. Poniższy plan dotyczy przygotowania placówki i nie wyznacza czasu oczekiwania na zgłoszenie groźby.

Kiedy Co zrobić Po czym poznacie, że ustalenie działa
Teraz Wskazać koordynatora i zastępstwo. Przypomnieć kadrze i rodzinom sposób zgłaszania zagrożeń oraz rolę numeru 112. Każda osoba prowadząca zajęcia potrafi wskazać kontakt i wie, że pilna interwencja nie wymaga oczekiwania na zgodę dyrekcji.
Przed kolejnymi zajęciami Sprawdzić wejścia i wyjścia, aktualność kontaktów, obsadę grup, indywidualne potrzeby dzieci i dostępność pierwszej pomocy. Potwierdzono odpowiedzialność i dostęp do potrzebnych informacji także podczas zastępstwa lub awarii internetu.
W ciągu tygodnia Omówić scenariusz z kadrą, uzupełnić procedury i standardy oraz uzgodnić potrzebne konsultacje ze służbami. Zapisano wykryte braki, osoby odpowiedzialne i daty ich usunięcia; kadra przećwiczyła przekazanie zgłoszenia.
Po ćwiczeniu, incydencie lub zmianie warunków Sprawdzić wykonanie ustaleń i poprawić plan. Nowe osoby, zastępcy i opiekunowie znają zmiany dotyczące ich zadań.

Źródła

Wróć do mikrobloga